Pratik Sağlıklı Ekolojik Yaşam Denemeleri
|
DR.ÖZKAN EROĞLU/ELEMANLAŞAN SURATLAR/2003
|
|
GÜLSEREN KAYALI’NIN SON RESİMLERİNDE, ÇOK ÇEŞİTLİ VE
RENKLİ SURAT BETİMLERİNİN YIĞILMASINDANBİRİKMESİNDEN MEYDANA GELEN ATMOSFER
OLUŞUMLARI DİKKAT ÇEKİYOR. TAM BU NOKTADA BİR ÖNEM NOKTASI OLUŞUYOR: DOLU
ALANLARIN TEMSİLİNİ ÜSTLENEN SURATLARIN OLDUĞU BÖLGELERLE, SADECE SİLUET
FİGÜR KULLANIMINDAN YANA OLAN BOŞ ALANLARIN, GENEL RESİM ŞEMASI DÂHİLİNDE
ORTAYA KOYDUKLARI PERFORMANS. BU DURUM, AYRICA YIĞMA PERSPEKTİF TAVRINA
YAKLAŞAN BİR KOMPOZİSYON DÜZENİNE İŞİ DÖNÜŞTÜRMESİ AÇISINDAN DA ÖNEM TAŞIYOR.
KOMPOZİSYONLARIN ELEMANCA SEYRELMİŞ ALANLARINDA -GENELDE RESİMLERİN ÜST BÖLGELERİNDE GRİLEŞMİŞ YÜZEYLERDE- KENDİNİ GİZEMLİ BİR ŞEKİLDE BELLİ EDEN, SAKLANMIŞ SURATLARA RASTLAMAMIZ, ALEGORİK TANIMLARA GİRİŞMEMİZİ SAĞLIYOR. BİR DE, RESMİN TÜM YÜZEYİNİ KAPLAYAN BAZI KOMPOZİSYONLAR VAR Kİ, ORADA DA EKSPRESYONİST SOYUTLAMALAR GÖRÜLÜYOR VE BÖYLECE PARÇALANAN BİR KONSTRÜKSİYONA DA İŞARET EDİLEBİLİYOR. BÖYLECE RESSAM, BOŞ İLE DOLU ALANLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLİ YER DEĞİŞTİRMELERİN, BİR RESİMDE NELERE YOL AÇACAĞI KONUSUNUN ÜZERİNE GİTTİĞİNİ DE GÖSTERMİŞ OLUYOR. RESİMLERDE, PRİMİTİF TOPLUMLARDAKİ BÜYÜCÜLÜĞÜ ANIMSATAN BİR İMGE DÜNYASI, BOSCH`UN SÜRREALİZMİ, NOLDE VE BİLHASSA ENSOR’IN SURATLARI VB. GİBİ OLGULARI HATIRLAYABİLİYORUZ. DÜŞÜNMELERİMİZİN SONUNDA, RENK TERCİHLERİNİN NASIL DA BÜYÜSELLEŞEBİLECEĞİNİ FARK EDİYORUZ. ÇÜNKÜ BU AŞAMADA FOV VE EKSPRESYONİST PALETLERİN VARLIĞINI ALGILIYOR OLMAMIZ, SÖZ KONUSU BÜYÜ MESELESİNİ HEM İYİCE BELİRGİNLEŞTİRİYOR, HEM DE ZİHİNLERDEKİ KALICILIĞINI ARTTIRIYOR. RESİMLERİ ÖNCE BİÇİMSEL, SONRA İÇERİKSEL BİR SÜZGEÇTEN GEÇİREREK, BİR SONUCA VARABİLECEĞİM DÜŞÜNCESİNDEN HAREKET EDEREK, ŞUNLARI DA DİLE GETİREBİLİYORUM: BİÇİMSELLİK BOYUTUNDA DİKKATİMİ İLK ÇEKEN, VURGULADIĞIM ÜZERE “RENK” ANLAYIŞI OLMUŞTUR. ÇÜNKÜ BU RENKLER ÖRTÜYE İHTİYAÇ DUYMAMAKTADIR. HATTA ZAMAN ZAMAN RESSAMCA YUMUŞATILMIŞ RENK GEÇİŞLERİNE VE KARILMIŞ BİR BOYA TAVRINA DA RASTLAMAK MÜMKÜNDÜR. BİÇİMSELLİK KONUSUNDA DİKKAT ÇEKEN İKİNCİ YAN İSE, DEĞİŞİME UĞRATILMIŞ, -KANIMCA BÖYLECE İRONİ VE HUMOR, HATTA GROTESK TANIMLARA ULAŞMIŞ- SURATLARDIR. AYRICA BİR DE ANLAM’A KATKI VEREN VE KOMPOZİSYONLARDA ANSIZIN BELİREN CANLI YA DA CANSIZ VARLIKLARIN GÖRÜNTÜLERİ DİKKAT ÇEKMEKTEDİR. RENKÇİ BİR RESSAM MIDIR GÜLSEREN KAYALI? KANIMCA RENKLERİ, BÖYLESİNE ORTAYA ÇIKARMAK, BİR ANLAMDA BAĞIRAN RENK SÜRECİNİ İŞLETMEK DEMEKTİR. BU NOKTADA RESSAMIN GEÇMİŞİNDEN, İFADECİ VE DIŞAVURUMCU BİR MİZACININ OLDUĞUNU DA BİLİYORUZ. SÖZ KONUSU MİZAÇ, DOĞALDIR Kİ ÇİZGİ VEYA RENK İLE KENDİNİ GÖSTERECEKTİR. FAKAT BURADA TERCİH EDİLEN RENK OLMUŞTUR. RESSAMIN, SON DÖNEM RESİMLERİNDE, FARKLI BİR SÜRECİ YAŞADIĞIDA BELLİDİR. RENKSEL BİR ELEMAN DA SAYILAN HER İMGE, RENKLERİ YOLUYLA İÇERİKSEL OLARAK ÇÖZÜME GÖTÜRÜLEBİLİR. FAKAT BU ÇOK GENİŞ BİR TARAMANIN VE ÇALIŞMANIN ÜRÜNÜDÜR. BU NOKTADA, HER ŞEY RENKLERİN İTME VE ÇEKMELERİNE, HATTA İÇİNE ALMA VE ALMAMA GİBİ TEMEL MESELELERİNE GÖRE AYARLANIR. RESİMLERDE KULLANILAN DEFORMASYONA GELİNCE, BURADAKİ STİLİZASYONUN HAKKINI DA KORUMAK GEREKİYOR. STİLİZASYON, DEKORATİF OLGUNUN İÇİNDE KUVVETLE YER ALIR. BU RESİMLERDE, DEKORATİFLİK, AMAÇ OLARAK DEĞERLENDİRİLMEMİŞ GÖRÜNTÜSÜ VERMEKTEDİR. ZATEN AMAÇ OLARAK DEĞERLENDİRİLSEYDİ, RESİMLER DE BİRER İLLÜSTRASYON OLARAK KALACAKLARDI. İLLÜSTRASYON SÜRECİ İŞLEMEYİNCE, RESSAMIN KENDİNCE, HER KOMPOZİSYONDA KURGULADIĞI BİR ATMOSFERİN DIŞAVURUMUNUN DA YAPILDIĞINI İFADE EDEBİLİRİZ. BU DA GÖSTERİYOR Kİ, ELEMAN VE UZAM AÇISINDAN SÖZ KONUSU SURATLAR-ELEMANLAR, SOYUT BİR VURGU OLARAK DİKKATE ALINMIŞ VE FARKLI BİR KAVRAMA DOĞRU SÜRÜKLENEN OLGUNLUKLAR SERGİLEMEKTEDİR. İÇERİKSEL BOYUTA DÖNERSEK, BİÇİMSELLİĞİN BİZE VERDİKLERİNİ GÜNDEME GETİREBİLİR VE ÇIPLAK BİR İKONOGRAFİK TARAMA YAPABİLİRİZ. “BİR SURATTA AĞIZDAN KEDİ YAVRULARININ ÇIKMASI”, “BİR BAŞKA SURATTA, AĞZIN KEDİ ŞEKLİNİ ALMASI”, “BİR SURATTA GÖZLERİN ANSIZIN BİRER SAAT MOTİFİNE DÖNÜŞMESİ”, YİNE “BİR BAŞKA SURATTA AĞZIN İKİ FANTASTİK ELLE AÇILMASI”, VB. GİBİ BİÇİMSEL HAREKETLER, İÇERİK HAREKETLİLİĞİNİ DE SAĞLAMAKTADIR. AYRICA SÖZÜNÜ ETTİĞİMİZ BİÇİMSEL HAREKETLERİN, RESSAMDA GİZLİ AÇIKLAMALARI VARDIR VEYA YOKTUR, FAKAT BUNLARA, İSTENİLDİĞİ TAKDİRDE İZLEYİCİ VE SANAT DÜŞÜNÜRLERİNİN ANLAMLAR YÜKLEMESİ MÜMKÜNDÜR. BİR DE RESİMLERDE “KAPSAMA” MESELESİYLE İLGİLİ GELİŞMELERİN OLDUĞUNU HATIRLATMALIYIM. KAPSANAN VE KAPSAYANLARIN OLDUĞUNU, BUNU, ELEMANLARIN RESİMLERDE ALAN OLARAK KAPLADIKLARI YÜZEYLE İLİŞKİLİ GÖRMEK, BURADAN HAREKETLE KAPSANANLARLA KAPSAYANLARI ORTAYA ÇIKARMAK DA OLASIDIR. BU ARADA SÖZ KONUSU ELEMANLAR SURAT OLUNCA, ANİ VE KESKİN BAKIŞLARDAN TUTUNDA, ÜZÜNTÜLÜ, GÜLEN SURATLARA KADAR BİRÇOK “HUMOR SİMAYLA” DA KARŞI KARŞIYA KALMAKTAYIZ. YAN YATAN VEYA GÖRÜNÜŞÜ DİYAGONALE ÇEKİLMİŞ BİRÇOK BAŞ KENDİNİ ORTAYA KOYMAKTADIR. BAŞ VE ONUN TAŞIDIĞI SURAT, FİGÜRATİF BETİMLER İÇİN EN CAN ALICI NOKTADIR. ÖYLEYSE RESSAMIN DEĞERLENDİRDİĞİ HER SURATI, BU BAĞLAMDA DA DÜŞÜNMEK YARARLI OLABİLECEKTİR. GÜLSEREN KAYALI’NIN TÜM RESİM GEÇMİŞİ İÇİNDE, SON DÖNEM RESİMLERİNE GELENE KADAR, OLDUKÇA FARKLI TEKNİKLERDE, TAVIRLARDA RESİMLER ORTAYA KOYDUĞU DURUMUNU BİR KERE DAHA HATIRLATMIŞ OLAYIM. SONRA RENKLİ VE DİNGİN BİR DIŞAVURUMUN GERÇEKLEŞTİĞİ BU SON DÖNEM RESİMLERİNİN TEMELİNDE ÖZELLİKLE UZAM VE ELEMAN İKİLİSİ ÜZERİNDE DURULDUĞUNU DA BİR KERE DAHA İFADE EDEYİM. |
“KADIN-MADIN-FADIN-BADIN-D “8 MART KADINLAR GÜNÜ” RESİM SERGİSİ 8 – 15 MART 2012 TARLAKUŞU ORGANİK STUDYO |
